VİTAMİNLER
VİTAMİNLER, vücudun büyümesi ve metabolizma için kesinlikle gerekli ve normal besinlerle alınmaları zorunlu olan özel besleyici bileşikler. Harflerle adlandırılan vitaminler, yağda, eriyenler {A, D, E ve K) ile suda eriyenler (B ve C) olmak üzere ikiye ayrılırlar. A vitamini ya da retinol, epiîe-lin sağlamlığı için kesinlikle gereklidir. Eksikliği halinde Deri, Göz ve mukoza lezyonları ortaya çıkar. Ayrıca bu vitamin, Rodopsin adlı görme pigmentinin ön maddesidir. Bu nedenle noksanlığında gece körlüğü de meydana gelir. A vitamininin fazlalığı, şiddetli bir ensefalopatiye veya çok sistemli kronik rahatsızlıklara neden olur. B grubu vitaminlerin önemli üyeleri tiamin (Bı), riboflavin (Ba), niasin, piridoksin (Bel, folik asit ve siyanokobalamin Tiamin, Karbonhidrat) metabolizmasında bir koen-zim olarak etki gösterir . Pirinçle beslenen toplumlardaki gibi eksikliği halinde Beriberi ve özel bir ensefalopati meydana gelir. Ribollavin de bir koenzimdir ve oksidasyon (yükseltgenme) reaksiyonlarında rol alır. Noksanlığı epitel lezyonlanna yol açar. Niasin, nikotinik asit ve nikotinamid için kullanılan bir deyimdir. Bunların her ikisi de karbonhidrat metabolizmasında koenzim rolü oynar. Noksanlıklarında Pellagra görülür. Pitidoksin, enerji depolanmasında önemli bir enzim için gereklidir. Eksikliğinde Kansızlık meydana gelir. Folik asit, nükleik asit metabolizması için kesinlikle gerekli olan bir maddedir. Gebelikte Bazı vitaminlerini yapıları. Yapı bakımından birbirine benzeyenlerin metabolik etkileri de birbirine benzer. Böylece B6 vitamini burada gösterilen bir alkol yapısında olabileceği gibi, aldehid ve amin yapısında da olabilir. veya bazı ilaçların alındığı durumlarda olduğu gibi eksikliği karakteristik bir anemi yapar. Siyanokobalamin tüm hücreler için gereklidir. Eksikliğinde, kan hücreleri, özellikle Mide-Barsak Kanalı epiteli ve sinir sistemi (bkz.) faaliyetleri etkilenir. B grubunun öteki üyeleri pantotenik asit, bio-tin, kolin, inositol ve para-amino bertzoik asittir. C vitamini ya da askorbik asit birçok metaboltk çevrimde rol oynar. Yara iyileşmesinde, kan hücrelerinin meydana gelmesinde, doku ve kemiklerin büyümesinde kesinlikle gereklidir. Noksanlığında Skorbüt hastalığı gelişir. D vitamini veya kal-silerol, Kalsiyum metabolizmasında etkindir ve kemiklerin gelişmesi, yapısal bütünlüklerini koruması D vitamini sayesindedir. Noksanlığında Raşitizm fazlalığında ise başka rahatsızlıklar meydana gelir. E vitamini, yani tokoferol görünürde kan hücrelerinde ve sinir sisteminde yararlı olmaktadır. Ancak eksikliği enderdir ve yararlan da belki de abartılmıştır. K vitamini karaciğerde bazı Pıhtılaşma faktörlerinin yapılması için gereklidir ve pıhtılaşma bozukluklarının tedavisinde kullanılır. A vitamini bitkisel ve hayvansal dokulardan, B vitaminlerinin hemen tümü yeşil bitkilerden B12 vitamini ise yalnızca hayvansal kaynaklardan (karaciğer) elde edilebilir. Turunçgiller (limon, portakal, greyfurt vb.) meyveleri C vitamini açısından zengindir. D vitamini hayvansal dokularda, balık yağında vardır. E ve K vitaminlerine ise her biyolojik maddede rastlanabilir.

Leave a Reply