Ülser bedenin dışındaki ya da içindeki yüzey tabakalarınında ortaya çıkan yaralaşmalar belirten tıp terimi. Kötücül gödenbarsağı ülserinde olduğu gibi normal hücrelerin yerini kanser hücrelerinin almasının da yol açabileceği ülserler, özellikle sindirim sisteminde midedeki ve barsaklann üst bölümündeki mukozayı etkileyen asidin, pepsin gibi enzimlerin ve safranın etkisiyle ortaya çıkar, kusma, ağrılar, kanamalara yol açarlar: Mide ülserleri; onikiparmak ülserleri; vb. Pepsin adlı enzimin ve asit salgısının artmasıyla birlikte gelişen ülserler, peptik ülser diye adlandırılır. Tedavide mide asidini azaltıcı ilaçlara, ciddi durumlardaysa ameliyata başvurulur.

Diğer bir kaynaktan bilgi

Üsler sindirim sisteminin kanalında mukoza ismi verilmiş iç tabakada bulunan yarıklara denilir. Öbür yaralardan farklı iyileşme süreci uzun olur. Oniki parmak bağırsağı ile midede rastlanan hastalık olan peptik ülser sıkça rastlanan ülser tipidir.

Peptik ülser mide ve ya oniki parmak bağırsağında, asit salgılarından dolayı tahribata uğramasının neticesinde meydana gelen kronik bir rahatsızlıktır. Burada görülmesinin sıklığı %98 gibi oldukça fazla bir orandır. Rahatsızlık sadece midede ve ya on iki parmak bağırsağı ya da her ikisinde de rastlanabilir.

KİMLERDE GÖRÜLÜR?

Kimi zaman genç erişkinlerde olsa bile, sıkça orta yaşta ve de üzerindeki insanlarda meydana çıkmakta olan, iyi olsa da yenileyebilecek biçimde bir hastalıktır.

Ortaya çıkmasının sebebi tam anlamıyla bilinememektedir, aylarda devam eden bir rahatsızlıktır süresinin ardından iyileşmektedir. Rahatsız kişi iyi olsa da peptik ülser olmaya karşı yatkın olur.

Amerika’da bayların %2,5’ unda

Bayanlarınsa %1,5’ unda peptik ülser görülmektedir. Baylarda ve de bayanlarda görülmesinin tehlikesi %10 olmaktadır.

PEPTİK ÜLSER NASIL ORTAYA ÇIKAR? NEDENLERİ?

Mide içinde mukoza isimli tabaka bulunmaktadır. Asit ile pepsin enzimi bu tabakadan salgılanmaktadır. Bu salgılar çok fazla olduğu zaman koruyucu faktörler engel olmaya yetmemektedir.

Mideyle, on iki parmak bağırsağında yaraya sebep olur. Buda ülserin oluşmasına sebep olmaktadır. Ülseri olan insanların mide asidi salgıları bir, iki kat daha artmaktadır.

Diğer nedeni de H. Pylori isimli bakterinin sebep olduğu enfeksiyondur. Peptik ülseri bulunan kişilerin %70-80’ nin de bu enfeksiyon olmaktadır. Böyle bir durum meydana geldiğinde antibiyotik tedavisi uygulanmaz ise ömür boyunca devam edebilir. Nedeni ise bakterin yapısındaki sindirim sağlayan enzimler ile fiziksel yetenekleri ile midedeki mukoza engelini eritmektedirler.

Bunun neticesinde mide de bulunmakta olan kuvvetli asit yapısında ki sindirimi sağlayan sıvı, mukoza tabakası altındaki örtü tabakasındaki hücreleri sindirmektedir. Ağır vakalarda bunun altında bulunan dokular da tahriş olabilir. Neticesinde de peptik ülser meydana gelir.

Bunlardan başka kimi sebepler de üslerin meydana gelmesine neden olmaktadır. Tek olarak ve ya saydığımız sebeplerle beraber ülserin oluşmasına sebep olmaktadırlar.

Sigara içmek, kanın akımına mani olur. Bundan dolayı iyileşme süreci geç olur. Birde midede ki asit salgılayan bezlerin uyarılmasına sebep olup salgı yapmalarına neden olmaktadır.

Aspirin midedeki mukoza tabakaya zarar vermektedir. Birde alkol kullanılması direkt olarak olmasa bile, alkolün sebep olduğu siroz rahatsızlığı neticesinde peptik ülser oluşabilir.

Fazla dozda kortikosteroid kullanılması ve de streste ülserin oluşmasında rol oynamaktadır.

PEPTİK ÜLSERİN BELİRTİLERİ

Çoğu peptik ülseri olan rahatsız kişinin midesinde yanmalar ve de ağrılar olur. Az sayıda rahatsız kişide de kanamalar olabilir. Ağrılar sabah ya da akşam saatlerinde yemek yedikten 2 saat sonra oldukça kuvvetli olur. Asidin etkisini azaltacak olan yiyecekler ve ya maddeler ağrıları azaltmaktadır.

Ülserin habercisi olan belirtiler şunlardır;

·         Mide bulantısı ve de bunla beraber istifra edilmesi,

·         Ülseri olan kişi zayıflar,

·         Geğirme ve de şişkinlik meydana gelir,

·         Rahatsız kişilerin üçte birinde kanama olabilir. Yaşamı tehlikeye atacak kadar kuvvetli olabilmektedir,

·         Oldukça az sayıda olan rahatsız kişideyse perforasyona rastlanabilir. (Amerika ‘da bu rahatsızlıktan vefat eden 3000 kişide vefat sebebi budur)

PEPTİK ÜLSERİN TEDAVİSİ

Ülser sebebi enfeksiyondan dolayı meydana gelmesinin ardından tedavinin anlayışı oldukça fazla oranda değişmektedir. Tedavi için kullanılmakta olan yollardan birisi de enfeksiyon sebebi bakterilerin ölmesini sağlayacak olan antibiyotiklerin kullanımıdır.

Bir başkası da midenin salgıladığı asidin azalmasını sağlayacak olan ilaçların kullanımıdır. Bu ilaçların kullanımı midenin salgısının %70-80 azalmasını sağlamaktadır.

Başka bir tedavi yöntemi de asit ile pepsin salgısına mani olmak için salgıyı uyarmakta olan sinirin kesilmesi gerekir. Bunun ardından rahatsız kişi bir haftanın içerisinde tedavi olur ama aylar geçince midenin salgıları yeniden eski haline gelir ve de üslerin tekrarlanır.

Bu tedavilerin ardından oldukça güzel neticeler alınır ama ülserin ağır görüldüğü zamanlarda (ülserden dolayı birden oluşan kanamalar) ameliyat gerekmektedir.

Peptik ülser kronik ve de yenileyicidir. Yaşamı kısıtlamaz fakat yaşam kalitesinin azalmasına sebep olur.

Tedavisi yapılmayan ülserlerin geçmesi 10- 15 sene sürmektedir.