SAFRA KESESİ İçinde Safra bulu­nan ve karaciğerden gelen safra akımının Onikiparmak Barsağı  içine akması sırasında bir ara istasyon ödevini gören kese biçimli bir oluşum. Karaciğerin altın­da yer alır ve safranın yoğun duruma ge­tirilmesi görevini yapar.

SALGI BEZLERİ Hayvanlarda ve bitkilerde temel maddeler salgılayan oluşumlar. Bit­kilerde salgılarını ^bitkinin dışına ya da Özel salgı kanallarına boşaltırlar. Dışa yapılan salgılar arasında balözü ve böcekleri çeken salgılar sayılabilir. Çam reçinesi ve kauçuk lateks ise, içe yapılan salgılar arasındadır. Hayvanlarda salgı bezleri; hormonlarını kan akımına boşaltan İç Salgı Bezleri  ve salgılarını genellikle kanallar aracılığıy­la belirli [...]

SALGIN Hastalık salgını, coğrafya anlamı ile belli bir yerde yaşayan bir insan top­luluğunda bir hastalığın belli bir zaman di­limi içinde çok sayıda görülmesi. Genel­likle kişiden kişiye bulaşan ya da taşıyıcı­lar aracılığıyla yayılan Bulaşıcı Hastalıklar (bkz.) nedeniyle ortaya çıkan bir durum­dur. Hastalığın bir bölgeye dışarıdan gel­mesi, hastalık yapan (bulaşan) organizma­ların yaşamasına elverişli olan ortam deği­şiklikleri ya [...]

SANRI Halüsinasyon; normal Algılama  olayına benzeyen, ancak böyle bir algıyı uyaracak duyusal uyaranın ya hiç bulunmadığı, ya da çok hafif olduğu bir tür algılama. Bazı belirli akü hastalıkla­rında ve Sanrı Do­ğuran İlaçlar  alanlarda görülür. Aşı­rı yorgunluk, yüksek ateş de sanrıya yol açabilir. Kişi uykuya dalarken ya da uya­nırken sanrı görebilir. Olumsuz sanrı, ye­terli bir uyaran [...]

SAVUNMA MEKANİZMASI Bireyin bilinç­altının egosunu hoş olmayan veya kırıcı durumlardan korumak amacıyla aldığı Önlem veya önlemler  Savunma reaksiyonu deyimi ise bu çeşit önlemler­den doğan davranışları belirtmek amacı ile kullanılır.

SEDEF HASTALIĞI Sık rastlanan ve kırmı­zı, kalınlaşmış, pul pul dökülen bir deri ile kendini belirleyen bir Deri  hastalığı. Çoğu kez dirseklerde, dizlerde ve saçlı de­ride görülür, başka yerlerde de bulunabi­lir. Birçok çeşidi vardır ve belirtiler her za­man değişiklik gösterebilir. Tedavide taş­kömürü katranı preparatları yararlıdır, an­cak steroidli kremler ve sitotoksik Kemoterapi  uygulanması gerekebilir. Has­talarda genellikle Eklem [...]

SEPSİS Bakterilerin dokuları yıkıma yol açacak şekilde istilası .

SEPTİSEMİ Enfeksiyona yol açan bakteri­lerin ve onlarla savaşan akyuvarların kan dolaşımında bulunması; kan zehirlenmesi. Normalde bakteriler, geçici olarak kana karışır, ancak Retiküloendoteliyal Sistem  tarafından hemen kandan uzaklaş­tırılırlar. Eğer bu sistem İş göremez ve bak­teriler dolaşımda varlıklarını devam ettirirlerse, bunların ve akyuvarların ürünleri şo­ka kadar yol açabilen ve el ve ayaklarda yanma duygusu, ateş yükselmesi ya [...]

SEZARYEN AMELİYATI Rahim içerisindeki bebeğin karından yapılan bir ameliyatla çı­karılması. Anneye anestezi verilir ve ka-rm ile rahmin alt bölümü yarılır. Çocuk dı­şarı alındıktan sonra plasenta da çıkarılır ve kesilen yerler yeniden dikilir

SITMA Malarya; günaşırı ya da her üç günde bir yükselen aralıklı ateşe, kırıklığa ve terlemeye neden olan tropikal bir pa­razit hastalığı [bkz. Parazit Hastalıkları). Aradan yıllar geçtikten sonra bile tekrar­layabilir. Beyin sıtması denilen bir çeşidi Ensefalit  Koma, Şok  ile birlikte hızla gelişir. Sıtma, anofel türü siv­risineklerin taşıdığı plasmodium adlı bir-hücrelilerin meydana getirdiği bir hastalık­tır. Sözkonusu [...]

SİNDİRİM SİSTEMİ Alman besinleri par­çalayan ya da değiştirerek organizmanın emip yararlanabileceği sekile getiren sis­tem. Birhücreli organizmalarda bu, büyük moleküllerin yutulması ve enzimlerle par­çalanması şeklindedir. Çokhücreli hayvan­larda ise enzimlerin salınmasından sonra hücre dışında gelişir, gerçekleşir. Yüksek evrim düzeyine gelmiş hayvanlarda sindi­rim sistemi, başlıca emici yüzeyi oluştu­ran ve bunun yanışım enzimler de salgıla­yan Mide-Barsak Kanalı  ile; bunun [...]

SPERM Hayvanlardaki erkek gamet ya da cinsiyet hücresi. Genellikle hareketlidir ve tek bir kamçısı vardır.

SÜRME HASTALIĞI Bir cins mantarın ne­den olduğu bir bitki hastalığı, daha çok buğdaygiller de görülür. Bu mantarın sporlar bitki üzerinde is benzeri siyah renkli bir katman oluştururlar. Eskiden gözlere çekilen “sürme”  isten yapıldığı için bu hastahğa aynı ad verilmiştir. Sürme man­tarları pas mantarlarının tersine tüm ya­şam sürecini tek bir konak bitki üzerinde tamamlar. Mısır bitkisinde [...]

RADYASYON HASTALIĞI Yüksek dozda iyonlaştırıcı Radyasyon (bkz.) etkisinde Kalan kimselerde birkaç saat içerisinde or­taya çıkan kırıklık, bulantı, İştah kaybı ve kusma gibi durumlar. Barışta ve savaşta görülebilir. Daha sık olarak da Kanser  Lenfoma  ve Lösemi  hastalarına uygulanan Işın Tedavisi (bkz.)’ nden sonra ortaya çıkmaktadır. Yüksek dozda radyasyon kemik iliğinde yıkım oluş­turur, Kansızlık , Agranulosiloz  ve [...]

RAHİM Yumurtanın İmplantasyon (bkz.)’a ve Gebelik (bkz.) sırasında embriyo ve dölütün gelişmesi için özelleşmiş olan dişi üreme organı; dölyatağı, uterus. içini kap­layan katmanın Estrogen  ve Progesteron ) etkisiyle düzenli olarak dökü­lüp değişmesi, Âdet Kanaması  ola­rak bilinir. Şekil bozuklukları, anormal ko­numlar ve âdet kanamasıyla ilgili aksak­lıklar, rahmin başlıca rahatsızlıklarıdır. Bu âdet kanaması aksaklıklarında sebep ola­rak iyi [...]

RAŞİTİZM Çocuklarda D vitamini eksikliği nedeni ile gelişen hastalık. Kemiklerin epifizlerinde büyümenin gereğince yürümeme­si, büyümede gecikme. Diğer bir kaynaktan bilgi Raşitizm Rahatsızlığı İle İlgili Bilmedikleriniz Vücutta bulunan ve dışarıdan alınabilen kalsiyum ve fosfor gibi maddeler kemikler için çok yararlıdır. Kalsiyum ve fosfor esikliğinde ortaya belli rahatsızlıklar çıkar. Bu rahatsızlığın adına da raşitizm denir. Her yaş [...]

ROMATİZMAL ATEŞ Streptokok enfeksiyon­larından sonra görülen ve bakterilere kar­şı oluşan anormal bağışıklık nedeniyle or­taya çıkan, yüksek ateşle birlikte yürüyen hastalık. Deri döküntüleri, derialtı nodulleri ve göçmen tipte bir Eklem İltihabı  genellikle vardır. Kalbin tutulması çarpıntılara, göğüs ağrılarına, kalp yetmez­liğine, miyokardite, perikardm iltihaplan­masına yol açabilir. Kalpte üfürümler (sufl) işitilebilir ve elektrokardiyografide üetim anomalileri görülebilir. Hastada Sydenham [...]

PANKREAS Bir bölümü iç salgı bezi doku­su olan  ve bu bölü­mün salgılarını onikiparmak barsamına akı­tan, bunun yanısıra bir bölümü de İç Salgı Bezi  olarak görev yapan Langerhans adacıklarını taşıyan ve bnır. Bunların salgılanması hem barsak hormonları, hem de sinir­sel reflekslerle denetlenir. İnsülin ve glu­kagon, yag ve glikoz metabolizmasında önemli rol oynar. öteki pankreas hormonları mide-barsak [...]

PAP SMEAR TESTİ Rahmin boyun kısmın­dan kazman hücrelerin G.N. Papanicolau tarafından geliştirilen bir boya yöntemiyle boyanarak mikroskopla incelenmesi yönte­mi ile yapılan bir Kanser  tarama testi.

Tiroid Bezi nin ardında yer alan ve kalsiyum metabo­lizmasını düzenleyen dört tane küçük iç salgı hezi. Bunların yaptığı hormon kemiklerdeki kalsiyumu ha­rekete geçirir, kalsiyumla fosforun barsaklardan emilimini ve böbreklerden atılımını değişikliğe uğratır. Paratiroid bezlerinin hastalıkları ya da yitirilmesi Tetani  Katarakt  ruhsal değişiklikler gibi durumlara yol açabilir ve bağışıklıkla ilgili [bkz. Bağışıklık) rahatsızlıklarla birlikte bulunabilir. Faratiroldlerin [...]

PARAZİT (biyoloji), yaşamının bir bölü­münde bir başka organizmaya gereksinim duyan, bir konağa fizyolojik olarak bağla­nan ve ondan gerekli besinlerini sağlayan, bazen de onu ortam olarak kullanan orga­nizmaları tanımlamak için kullanılan de­yim,, asalak. Hayvanların ve bitkilerin he­men tümüne özgü parazitler vardır. Tümü parazit olan virüsler yanında en önemli parazitler bakteriler, nirhücreli hayvanlar (protozoa), yuvarlak solucanlar, yassı [...]

PARAZİT HASTALIKLARI Virüs ya da bak­teri niteliğini taşımayan parazit organizma­lar nedeniyle meydana gelen, örneğin solucanlarla ve birhücrelilerle (protozoa) olan hastalıklar Sıtma, Layşmanyaz, tripanozomiyaz , Chagas Hastalığı, Filariyaz , Şistozomiyaz , toksoplazmoz, amebias ve Barsak Şeritleri f&fczj’nin yaptığı hastalık­lar, bu cinstendir. Hastalık belirtileri para­zitin yaşam periyoduna bağlıdır. Tedavide genellikle Kemoterapi etkili olmak­tadır.

PAREZİ Bir bölüm kaslarında dermansızlık hali. Tam hareket yokluğu demek olan Felç  ile karıştırılmamalıdır. Beyin, omurilik, çevresel sinir sistemi ya da kas hastalıklarına bağlı olarak meydana gele­bilir.

PARKİNSON HASTALIĞI Yaşlılarda sık gö­rülen, yüzde maskeye bezer bir görünümün yerleşmesine, sarsak yürümeye, hareketle­rin yavaşlamasına, kas sertliğine ve din­lenme sırasında titremelere yol açan bir hastalık. Ensefalit  uyuşukluğundan sonra ortaya çıkan dışında zihinsel yete­nekler yerindedir. Beyindeki bazal ganglion-iarm bir hastalığıdır ve bu bölgelerde uya­ran iletimini etkileyen ilaçlardan (L-Dopa) yarar görür. Diğer bir kaynaktan bilgi İlk olarak [...]

PAZI KEMİĞİ Kolun üst bölümünde bulu­nan kemik. Omuzda kürek ve köprücük ke­miklerine, dirsekte de dirsek (ulna) ve önkol (radius) kemiklerine bağlıdır.