Meme bezleri, yalnızca memelilerde bulunan, yavruların emzirilmesi için gerekli sütü salgılayan organları belirten terim. Doğumdan sonra salgılanan sütün miktarı, oluşan sütün düzgün bir biçimde emilerek boşaltılmasına bağlıdır. Karın çeperinde, derinin altında yer alan meme bezleri, sayıları yavruların sayısına bağlı olarak değişen meme uçlarına bağlıdırlar. Meme estetiği .İnsan dahil bütün omurgalılarda meme uçları ve bezleri her [...]

Meme iltihabı birbiriyle hiçbir ilgisi bulunmayan iki Meme iltihabı, kadınlarda enfeksiyon kökenli olmabahk cinsinin üyelerine verilen ortak ad. Güney yan, iyicil kistleri tanımlamak için kullanılan terim Amerika’da tatlısularda yaşayan Pterophyllum cinsinmastitis). Terim, ineklerde enfeksiyon kökenli, sütle insana da bulaşabilen ciddi bir hastalığı da belirtir; emziren kadınlarda da görülen hastalık, antibiyotiklerle tedavi edilir.

Metabolizma, organizmada gerçekleşen bütün kimyasal tepkimeleri topluca belirten terim. Metabolizma ikiye [ayrılır: Katabolizma, yani karmaşık maddelerin daha yalın bileşenlere ayrılması; anabolizma, yani yeni bileşenlerin yapılması. Katabolizma işlemlerinin en önemlisi enerji sağlayan solunumdur. Bu işlem sonucundan açığa çıkan enerjinin yaklaşık % 6O’ı ısı biçimindedir. Dolayısıyla, organizmanın çevreye yaydığı ısı miktarı, bedende gerçekleşen kimyasal tepkimelerin ölçüsüdür. Metabolizma [...]

Hemofili kanda pıhtılaşma eksikliğiyle yansıyan kalıtım kökenli kanama hastalığı. Eşeylik kromozomla-nndan x kromozomuyla taşındığından çok büyük oranda erkeklerde görülen, kadınlardaysa çok ender rastlanan, ama “taşıyıcı” kadınlar tarafından kuşaktan kuşağa aktarılan hemofilinin nedeni, “Etmen VIII” diye adlandırılan maddenin eksikliğidir. Kadınlarda çok ender görülmesinin nedeni, erkeklerde bir x ve bir y kromozomu, kadınlardaysa 2 x kromozomu bulunmasıdır: [...]

Hipnoz, biri insanda, öbürü hayvanlarda iki ayrı durumu tanımlamak için kullanılan terim, insanda hiphoz, bilgili bir uzman tarafından yaratılan, bir tür yapay uyku durumudur. Geçmiş olayların ayrıntılarını ortaya çıkarmaya yarayan hipnoz, ilgili kişinin zihnini yeniden koşullandırmayı da sağlar.Çeşitli fobiler, vb. ruh hastalıklarının tedavisinin yanı sıra, özellikle dişçilikte anestezi amacıyla da kullanılır. Hayvanlarda hipnoz, korkunun etkisiyle [...]

Kabakulak, miksovirüs grubundan “kabakulak virüsü” adı verilen virüsün yol açtığı bulaşıcı enfeksiyon hastalığı. Sürekli ateş, başağrısı, kusma ve daha sonra da kıılakaltı bezlerinin şişmesiyle belirti veren kabakulak, kızamık ve suçiçeği kadar bulaşıcı olmadığından çocukların ancak bir bölümünü etkileyen, buna karşılık büyüklerde de görülebilen bir hastalıktır. Virüsün alınmasını izleyen 3 günden sonraki gelişmesi hafif olan hastalık, [...]

Kaburgalar, arkada belkemiğine, önde doğrudan ya da dolaylı olarak göğüs kemiğine bağlanan yassı ve kıvrık kemiklere verilen genel ad. Kaburgalar, ön uçları esnek kaburga kıkırdaklarıyla göğüs kemiğine bağlıdırlar. Bu yapı, göğüsün kasların hareketine bağlı olarak genişleyip sıkışmasına olanak verir. Kaburgaların içindeki boşluklarda kırmızı, kan yapıcı kemik iliği yer alır. Kaburgaları göğüs kafesi içinde birbiriyle ilişkide [...]

Kafa, omurgalıların başındaki bir dizi birbirine bitişik, yassı ve alt çene dışında hareketsiz kemikten oluşan içi boş iskelet parçası. Ortalama hacmi 1 500 cm;! kadar olan kafa, iki bölüme ayrılabilir: Beyni koruyan kafatası ya da kubbe bölümü; yüz bölümü. Omurganın üstüne yerleşen kafayı boyun kasları hareket ettirir. Kafatası sert ve çarpmaya dayanıklı bir kutu oluşturan, [...]

Kalın barsak, memelilerde sindirim kanalının ince barsak ile gidenbarsağı arasında kalan bölümüne verilen ad. İnsanda mideden sonra yer alan ince barsak, ‘karnın sağında, apandisin biraz üstünde kalın barsağa bağlamr. Bu noktada başlayan ve yükselen ya da çıkan kalın barsak diye adlandırılan bölüm, karaciğerin altına kadar dik olarak çıkar ve bükülerek karaciğer dirseğini (sağ dirsek) oluşturur. [...]

Kalıtım, organizmanın özelliklerinin bir kuşaktan; sonrakine aktarılması. Kalıtımın genlerle ve genler dışında gerçekleşen iki türü vardır. Genler dışında gerçekleşen kalıtım, öğrenilerek edinilen bilgi ve özelliklerin iletilmesidir ve yalnızca insanlarda görülür. Ana babadan bir sonraki kuşağa geçen kalıtımsal özellikler onların hücreleriyle taşınır. Genetik özellikler kromozomlarda, DNA molekülünün üstündeki şifrelerle genetik şifre) belirlenir ve her bireyde farklı [...]

Kalp atardamarı trombozu kalbi besleyen atar-lamarlardan birinin bir kan pıhtısıyla tıkanması. Etkilenen atardamar genellikle, yağ birikimi nedeniyle laralmış bir noktasında tıkanır. Tıkanmanın sonucu [enellikle, kalp kasının bir bölümünde kanlanma azlığına bağlı kalp kası enfarktüsüdür (kalp krizi). Kalp Lası enfarktüsü, hastaların % 60′a yakınında bir ihtilata ‘ol açmaksızın iyileşirse de, geri kalanlarda ihtilatlara rol açar; % [...]

Kan, ilkel birkaç omurgasız canlı dışında, bütün canlıların bedeninde dolaşan ve belirli hücreler içeren sıvı. Dokulara oksijen ve besin taşıyan kan, artıkları da boşaltım sistemine iletir. Omurgasızların çoğunda kan, dokuları içine alan yaiın bir besin maddeleri çözeltisidir. Bu canlıların gereksinimi besinlerin hücre içine, artıkların da hücrenin dışına yaymmasıyla sağlandığından, etkin bir kan akımına gerek duymazlar. [...]

Kancalıkurt, İpliksikurtlar (‘ematomorpha) şubesinden iki tür verilen ortak ad. Tropikal ve astropikal bölgelerde rastlanan, her ikisi de yaklaşık ]cm uzunluğunda olan ve insanların barsamında asalak yaşayan bu iki türden Nccator amıricanus Amerika’da, Ancylos-torna duodenaleyse Eski Dünyamda yaygındır. Her iki tür de günde birkaç damla kan emer ve barsaklardaki kancalıkurt sayısının çokluğu, ciddi bir kansızlığa yol [...]

Kan kanseri, akyuvarların yapıldığı dokulardaki anormal gelişmeler sonucu kanda çok sayıda olgunlaşmamış akyuvar ortaya çıkmasına yol açan hastalıkları belirten genel ad (lösemi). Kan kanserlerinin, her biri akyuvarların başka bir cinsini etkileyen çeşitli türleri vardır. Sözgelimi lenfosit yapan hücreleri etkileyen kan kanserlerine lenfositli kan kanseri (lenfatik lösemi) adı verilir. Kan kanserlerinin çeşitli türleri, farklı yaş gruplarında [...]

Kan plazması, omurgalı ve omurgasız birçok canlıda kanın sıvı bileşimini oluşturan, glikoz, aminoasitler, tuzlar, antikorlar ve vitaminler gibi maddeler içeren sulu çözelti. Kan plazmasındaki maddeler, bunlara gerek duyan doku hücreleri tarafından kullanılır. Kan plazması ayrıca, üre gibi artık ürünleri de bedenden atılmaları için boşaltım organlarına taşır. Kanın asıl görevi, hemoglobin gibi pigmentler yardımıyla, bedenin her [...]

Karaciğer iltihabı, çeşitli virüs, kimyasal madde ya da mantarlara özgü zehirlerin etkisiyle ortaya çıkan, başlıca belirtisi sarılık olan, karaciğer hücrelerinin çeşitli ölçülerde zarar görmesiyle sonuçlanan hastalık (hepatitis). Virüs kökenli karaciğer iltihaplarına genellikle iki virüs yol açar: İH ya da A virüsü; SH ya da B virüsü. A virüsü, hastaların dışkısıyla atılarak, lağam sularıyla kirlenmiş besinler [...]

Karaciğer kelebeği, emicisolucanlar ya da yapraksolucanlar (Trematoda) takımından, omurgalılarda asalak yaşayan iki omurgasız hayvan türüne verilen ortak ad. Omurgalıların karaciğer dokuları içinde emici ağızlarıyla tutunarak yaşayan küçük karaciğer kelebeği (Opisthorchis sinensis) ve büyük karaciğer kelebeği (Fasciola hepatica) türlerinin her ikisinin erişkinleri de yaprağı andırırlar. Belirgin olmayan başlarının uç bölümünde emici ağız yer alır. Küçük karaciğer [...]

Karaciğer köpek kisti, köpek şeridinin (Taenia echinococcus) yol açtığı, ender rastlanan, ama tehlikeli hastalık. Normal olarak tilki ve köpeklerin barsaklarında yaşayan köpek şeridinin yumurtaları dışkıyla dışarı atılıp, bulaştıkları insanların karaciğerlerinde çapı birkaç santimetreyi bulan ve çok sayıda küçük kist içeren dev kistler oluşturur. Evrim yavaştır; ama hasta ameliyat edilmezse ölümle sonuçlanır.

Karın, canlılarda gövdenin sindirim, boşaltım ve üreme organlarını kapsayan, “karın zarı” (periton) adı verilen zarla kaplı bölüm. Karın, göğüste yer alan kalp ve akciğerlerden diyafram adı verilen zarla ayrılır. Memelilerde karnı çevreleyen kaslar, beslenme sırasında barsakların dolmasına ve diyaframın solunum sırasında genişlemesine olanak verecek biçimde esneyebilir. Balıklar, sürüngenler, ikiyaşayışlılar gibi canlılarda kalp ile öbür organları [...]

Karın zarı iltihabı, karın boşluğunu çevreleyen karın iltihaplanması (peritonit). Karın zarı iltihabına enfeksiyonlu bir bölgeden karın zarına (periton) taşınan ya da apandis iltihabı, safra kesesi hastalıkları gibi hastalıklarda görüldüğü gibi bir organın çatlaması sonucunda serbest kalan bakteriler yol açar. Çağdaş tedavi yöntemleri, karın zarı iltihaplarının tehlikesini büyük ölçüde azaltmıştır.

Kas, boyu kısalabilen, yani kasılma yeteneği bulunan doku gruplarını belirten terim. Temel işlevleri kimyasal enerjiyi mekanik harekete dönüştürmek olan kasları, her biri aktin ve miyozin adlı proteinlerden yapılı lif grupları oluşturur. Kimyasal yapıları değiştiği zaman birbirinin üstünden kayacak yapıda olan bu lifler, hareket için gerekli enerjiyi adenozin trifosfat molekülünden alırlar. Liflerinin görünümü bakımından kaslar üçe [...]

Kemik, omuıgalılarda iskeleti oluşturan beyazımsı, sert maddelere verilen ad. Kemikler, bir yandan iskelete güçlü bir yapı kazandırırken, öte yandan kasların bağlantı noktası, mineral tuzların deposu ve kan hücrelerinin üretim yeri işlevlerini üstlenmişlerdir. Her kemik, kolagen doku ya da katılgan doku denilen oldukça yumuşak, kauçuk gibi bir maddeden oluşur; kalsiyum karbonat ve kalsiyum fosfatla pekişmiş sert [...]

Kıkırdak, mavimsi beyaz ya da sarımsı beyaz renkli yapısal doku türü. Kıkırdak hücreleri ile sertleşmiş bağdokusu niteliğindeki hücrelerarası maddeden oluşan kıkırdaklar, üçe ayrılırlar: Camsı kıkırdaklar; esnek kıkırdaklar; lifsi kıkırdaklar. Camsı kıkırdaklar, hareketli eklemlerle birleşen kemiklerin yüzeyini kaplarlar; yüzeyleri saydam ve düzgündür; eklem içi sıvısıyla ıslandıklarında, kemiklerin birbiri üstünde kolayca kaymasını sağlarlar. Esnek kıkırdaklar, lastiği andıran [...]

Kızamık daha çok çocuklarda görülen döküntülü ve çok bulaşıcı enfeksiyon hastalığı, Miksovirüs grubundan bir virüsün yolaçtığı kızamıkta, virüsün bulaşmasından 10 gün sonra, nezle, göz kızarıklığı, kuru bir öksürük ve ateş yükselmesiyle ilk belirtiler ortaya çıkar. Bu dönemin 4. gününde hastalığa özgü döküntü önce alın ve boyuna yayılır; 4-6 gün sonra döküntüler ortadan kalkar ve 10 [...]

Kızılcık, anayurdu Asya, Avrupa ve ABD olan, kızılcıkgüler (Cornaceae) ailesinden, yaklaşık 40 türü bulunan yapraklarını dökmeyen ağaççık cinsi (Cornus). Salkınij şemsiye ya da başakçık biçiminde çiçekler açan kızılcık cinsi üyelerinden kızılcığın (Cornus mas) sarı çiçekleri yapraklardan önce açar; zeytin büyüklüğünde, kırmızı, buruk meyveleri, şerbet ve reçel yapımında kullanılır. Avrupa kızılcığının (Cornus sanguinae) çiçekleri beyazdır ve [...]