PENİS Spermleri ve meniyi kadınların va-gina ve rahmine {bkz. Rahim) iletmek üzere özelleşmiş erkek üreme organı; or­tasından geçen sidik borusu (üreter) aynı zamanda .Mesanene biriken sidiğin  de dışarı atılmasında -kulla­nılan bir borudur. Bağ dokusundan ve cinsel uyarı karşısında kanla dolarak penisin sertleşmesine yol açan özelleş­miş kan damarlarından yapılmıştır. Böyle­ce cinsel temas sırasında meninin Kadın üreme [...]

PENİSİLİN Bakterilerin hücre çeperlerini yapmalarına engel olarak onların üremele­rini önleyen ve bir mantar sınıfı tarafın­dan hazırlanan madde. İlk bulunan ve gü­nümüzde de en güçlü antibiyotiklerden bi­ridir. Taşıdığı bu özel­lik ilk kez 1928′de A. Flemiıtg’in dikkatini çekti ve tıp alanında kullanılmak üzere penisilin üretimi, 1940′ta E.B. Chain ve H.W. Florey  tarafından başlatıl­dı. O zamandan beri sayısız [...]

PERİKARD Kalbin yüzeyini örten, bağ do­kusundan oluşan iki ince katman; kalp za­rı Virüs, ve bakteri enfeksiyon­ları ve ayrıca üremi nedeni ile iltihaplana­bilir.

PLASTİK CERRAHİ Şekil bozukluklarının onarılması ya da düzeltilmesi ile uğraşan Cerrahi  dalı. Vücudun başka yanla­rından alman kemik, kıkırdak, kiriş ya da deri parçalan (gref) ya da yapay madde­ler kullanılarak işlev ve görünümü birçok kişide düzeltmek mümkündür. Deri nakli ya­pılırken en çok kalça bölgesinden bir parça deri alınarak “yamanacak” yere konur ve dikilir. Yaralanmalardan sonra şekli [...]

PROSTAT BEZİ Mesane tabanında olmak üzere üretrayı (sidik borusunu) ku­şatan ve meni salgılayan erkek üreme be­zi. Bu meni, Erbezleri’nde yapılan spermeleri Penis % taşır. Yaşlılıkta prostatın iyi huylu olarak büyümesi, sık görülen bir durumdur ve mesanede idrar birikmesine neden olabilir. Yaşlılarda pros­tat kanseri de sık görülür, ancak hormon tedavisine yanıt verir. Her iki şekilde de [...]

PROTEZ Yapay organ, hasta ya da kusurlu organların yerini tutmak veya onları des­teklemek amacıyla vücudun içine ya da dışına yerleştirilerek uygulanan mekanik ya da elektronik gereç. Yapay organlar, Amputasyon geçiren kimselerde uy­gulanır ve kullanılan ilk protezler arasın­dadır. Buna karşılık günümüzde şiddetli artrit, kırık ya da şekil bozukluğu durum­larında meta] ya da plastik eklemlerin kul­lanılması, kemiklerin [...]

PSİKİYATRİ Akıl Hastalıklarının in­celenmesi ve tedavisiyle ilgilenen tıp dalı. İki önemli dalı vardır. Bunlardan Psikote­rapi, ruh hastalıklarının tedavisinde psikolojik tekniklerin uygulanması demek­tir. Bu hastalıklarda fizyolojik bir neden yoktur ya da bulunamaz.  Diğer dalda ise tıbbi tedavi söz konu­sudur ve hastalığın organik kaynağı ya da en azından fizik ve davranışla ilgili belir­tileri hedef alınır (Psikoterapi ve [...]

PSİKOLOJİ Başlangıçta ruh ile uğraşan fel­sefe dalı olarak ortaya çıktı, daha sonra ruh bilimi oldu. Günümüzde ise davranış ile (insanlarda veya hayvanlarda) ilgilenen bilim dalı olmuştur. Antropoloji” (İnsan Bi­limi) ve somatoloji {vücut, bilimi) ile ya­kından ilgilidir. Psikolojinin bir yandan Tıp, Öte yandan Sosyoloji ile yakından bağlantılı’ol­duğu açıkça görülmektedir. İnsan psikolo­jisinde birbirleriyle yakından ilişkili birçok dal [...]

OBSESYONEL NEVROZ Bireyin anormal ol­duğunu bildiği halde yapmaktan ve düşün­mekten vazgeçemediği saplantılar ve Kompülsiyonlarla Özellenen bir çeşit Nevro örneğin hastanın yolda yü­rürken elektrik direklerini ellemek zorun­luluğunu duyması, uğurlu gelecek diye be­lirli bir sayıya kadar sayması v.b. davra­nışlar obsesyon durumları arasındadır.

ODUNSU DOKU Evrim sürecinin üst basa­maklarında yer alan bitkilerde, başlıca su iletim sistemini meydana getiren doku. Bu doku topraktan aldığı mineralleri (inorga­nik tuzlar) içeren ham özşuyunu dallara, oradan da yapraklara iletir.

OFTALMİ Gözün iltihaplanması. Yeni doğan çocuk oftalmisindeki gibi konjunktivit (ço­ğu kez bel soğukluğu mikroplarından kay­naklanır,  ya da sempatik oftalmideki gibi uveit (ya da panoftalmi) şeklinde olabilir, ikincisinde göz­lerden birinin zedelenmesinden sonra, her iki gözde de iltihap ortaya çıkmaktadır. Enfeksiyonlarda antibiyotiklerin kullanılma­sı gerekebilir. Sempatik oftalmide ise ste-roidlerden yarar görmek mümkündür.

OMURLAR Omurgayı meydana getiren ke­mikler. Bildiğimiz gibi omurga, insanı da içeren omurgalılar olarak adlandırılan bir grup hayvanın iskeletin ana eksenini, te­melini oluşturmaktadır. Vücudun*her seg-menter bölümü için görevli omurlar var­dır. Bunlar gövdeye hem esneklik, hem de güç kazandıracak şekilde özelleşmişlerdir. Boyundaki omurlar küçüktür ve bunların yaptıkları eklemler, başın serbestçe hare­ket etmesine olanak verir. Göğüs omurları kaburgalar [...]

OMURİLİK Merkez Sinir Sisteminin kafatasının dışında kalan bölümü. Kafata­sının tabanında medulla oblongatayt (omu­rilik soğanı, soğanilik) yaparak beyinle bir­leşir ve omurların oluşturduğu bir kemik kanal içerisinde aşağıya doğru uzanır. Ke­mikle omurilik arasında beyin zan olarak adlandırılan bağ dokusundan yapılma üç zar vardır. Omuriliğin enine kesitinde; or­tada gri maddeden yapılı H harfi biçimin­de bir merkez bölüm (sinir [...]

OMUZ Kolun yukarı, bölümü ile (huerus üst bölümü) gövdenin üst bölümü (kürek kemiği, köprücük kemiği ve kaburgalar) arasındaki eklem.  Açık ve yuvarlak türdeki bu oynar eklemin sağlamlığını çevresinde­ki çok sayıda güçlü kaslar sağlar. Çok ha­reketli bir eklemdir ve hareket sınırı da son derece geniştir.

ONARIM DOKUSU Bir yara iyileşmeye baş­ladığı zaman oluşan açık kırmızı renkli ta­necikli doku. Başlangıçta ince kan damar­larını içeren bu doku kolayca kanar. Ya­ra iyileşince bunun yerini yara izini  oluşturacak olan bağ dokusu alır. Epitel hücreleri ise sonunda deriyi meydana getirir.

ORTAK BİLİNÇSİZLİK Özellikle Jung tara­fından kullanılan ve bilinçsizliğin kişisel­den çok ırkın geçirdiği deneyimlerden kay­naklanan bölümlerini belirten bir deyim.

ORTODONTİ Dişlerdeki şekil bozuklukları ya da yerinden kaymış bulunan dişlerin dü­zeltilmesi ile uğraşan diş hekimliği dalı.

ORTOPEDİ Kemiklerin ve yumuşak dokuların hastalıkları, zedelenmeleri ve şe­kil bozukluklanyla uğraşan özel bir cerra­hi dalı. Anestezinin, asepsinin ve X-ışınlarının gelişmesine kadar kullandığı yöntem­ler, yalnızca Amputasyon  ve kirile çıkık düzeltmesi şeklindeydi. Günümüzde ise ortopedi; doğuştan şekil bozuklukları­nın, kemik tümör ve kırıklarının, osteomi-yelitin, artritin ve eklem çıkıklarının teda­visi gibi konularla da ilgilenmektedir. Yön­temleri ise alçıya almaktan cerrahi [...]

OTOPSİ Ölüm nedenini ortaya çıkarmak ve bir hastalığın yol açtığı anormal anato­mik değişiklikleri ortaya koymak  amacıyla bir ceset üzerinde, Ölümden sonra yapılan teşrih, {açımlama, disseksiyon). Konulan teşhisin ve uygulanan tedavinin objektif olarak değerlendirilmesi­ne imkân verir. Adli Tıp alanında ise Ölüm nedenini, zamanını ve şeklini otopsiyle saptamak mümkündür.

OTOSKOP Dış kulak yolunu ve kulak za­rım muayene etmek için kullanılan alet. Bir ışık kaynağı, bir mercek ve koni bi­çimli bir parçadan meydana gelir.

NABIZ Atardamarlar boyunca iletilen ve kalbin vuruşu ile bağlantılı olarak bir atar­damarda görülen genişleme ve daralma hareketleri. Normalde nabız sayısı 68-80 arasındadır; ancak atletlerde çok daha ya­vaş olabilir. Ateş yükselmesi, kalp hasta­lıkları, Anoksi  ve Anksiyete durumunda nabız sayısı artar. Nabzın kay­bolması atardamarın tıkanması ya da kal­bin durması anlamına gelir.

NASIR Derinin boynuzsu tabakasının ye­rel olarak kalınlaşması. Devamlı sürtün­me veya basınç nedeniyle meydana gelir. Dışa doğru büyüyenler pek rahatsızlık ver­mezler, îçe doğru büyüyenler ise derinin duyarlı katmanlarına ulaştıklarından ağrı­ya ve rahatsızlığa neden olurlar.

NEDBELER Yâra iyileşmesinin sonucu ola­rak sağlıklı doku bölgeleri arasında âdeta bir köprü oluşturan fibröz doku alanları. Bu doku, normal iyileşmiş dokunun özel­liklerini taşımaz (örneğin güneşte esmerleşmez). Nedbenin büyüklüğü, yaranın ka­panması sırasında kenarlarının birbirlerine olan yakınlık derecesine bağlıdır. Aşırı ge­rici güçler ve enfeksiyon, nedbenin çok ge­niş olmasına yol açar.

NEFRİT (Hekimlik), böbrekleri etkileyen iltihap durumu. Glomerulonefrit deyimi, genellikle düzeni bozuk bağışıklık ile İlgili birçok hastalığı kapsamına alır. Bunlarda böbrek kılcaldamar yumakçıkları, antijen -antikpr kompleksleri  birikmesi sonucu görev yapamaz duru­ma gelir. Ayrıca, otomatik bağışıklık  krizlerinin  ya da bazen başka bir hastalığın böbreğe saldırmasının (Lupus, endokardit, şeker hastalığı veya hipertansiyon} soku­cunda kılcaldamaT yumakçıkları hasar gö­rürler. Bu [...]

Nöralji, bir sinirden kaynakla­nan ve birdenbire, keskin bir şekilde, ay­nen elektrik çarpması gibi ortaya çıkan ya da zaman zaman alevlenen ağrı, sinir ağrısı. Ayak parmaklarındaki sinirlerle ka­burgalar arasındaki sinirlerde, nevralji gö­rülür. Nevralj i travma ya da iltihaptan doğabilir.