Sağlık Sözlüğü
Çoğu insan hayatının belli dönemlerinde, çabuk yorulmaktan, hiçbir iş yapmak istemeyişlerinden, halsizlikten, yorgunluktan, huzursuzluktan şikâyet ederler. Bu tip şikayetlere tıp dili ile debilite veya asteni denir. Net bir cevabı olmasa da halsizliğin altında yatan etkenleri fiziksel ve psikolojik etkenler olarak ayırabiliriz. Kişi psikolojik açıdan sorunlar yaşadığı dönemlerde, kendisini sürekli bitkin, yorgun halsiz ve mutsuz hissedebilir. [...]
Akut Farenjit-Ani Farenjit Akut (ani) farenjit vakalarında, yutağın iç kısmını kapatan mukozada iltihap yüzünden gelişen şişme, kan göllenmesi, kızarıklıklar meydana gelir. Akut farenjit, çoğunlukla üst solunum yollarında bulanan mikrobik hastalıklarla birlikte gelişir. Farenjit durumlarının ortalama yüzde 97 si virüsler yüzünden oluşurken, yüzde 3ü farklı sebeplerden kaynaklanır. Çocuk yaştaki kişilerde meydana gelen akut farenjit, kızamık veya [...]
Herhangi bir hastalık şüphesi yüzünden, sorun olduğu düşünülen dokuya yapılan müdahale ile parça alınması operasyonuna biyopsi adı verilir. Ufak bir bölgedeki hasta doku tamamen alındığında, biyopsi tedavi edici etki gösterir. Alınan biyopsi parçası, belli bir sıvı içersinde patoloji laboratuarına yollanır. Söz konusu sıvı için en uygun olanı %10 formül olanıdır ve tedarik edilemediği takdirde alkol [...]
Kemik Erimesi (Osteoporoz) Nedir? Kemik erimesinde kemik kitlesinin içindeki minerallerde azalma görülür. Mineraller azalınca gözle fark edilmeyen mikroskopla görülebilecek deformeler olur. Öyle ki kemikte kırılganlık ve kırılma riski yükselir. İşte bu duruma kemik erimesi denir. Kemik erimesi adından da anlaşılacağı gibi kemiklerde oluşan bir kemik hastalığıdır. En çok omurlarda, kalça kemiğinde ve bileklerde görünür. Vücudumuzdaki [...]
Çağımızın Korkulan Rahatsızlığı Kısırlık Kısırlık denilen şey evli çiftlerin belirli bir süre düzenli ilişkiye girmelerine rağmen hamile kalamaması durumudur. Evli çiftlerin korkulu rüyası olan bu durumun tedavisi olmakla birlikte bazı durumlarda tedavi sonuç vermeyebilir. Yediğimiz yiyeceklerdeki hormonlar da kısırlık riskini arttırmaktadır. Bu nedenle birçok çift hastaneye gelmektedir. Son dönemlerde hastaneye kısırlık sorunuyla gelenlerin sayısı artmıştır. [...]
Ailesel Akdeniz Ateşi (Aaa) Hakkında Bilmedikleriniz: AAA olarak kodlanan bu hastalık kalıtsal bir hastalıktır ve ateş, karın, eklem ve göğüs bölgesinde oluşan ağrılarla kendini gösterir. Bu gelen ataklar birkaç gün boyunca sürer ve bu günlerin sonunda diğer atak gelene kadar hiçbir rahatsızlık duyulmaz. Öyle ki hastalığın belirtileri diğer atak gelene kadar ortadan tamamen kaybolur. Anne [...]
Aşırı Terleme (Hiperhidroz) Nedir? Ter bezleri sayesinde vücudumuzdan tuz ve bazı maddeler atılır. Terlemenin nedeni vücut homeostasisidir. Bu sayede vücut var olan dengesini korur. Dengeden kasıt değişen vücut sıcaklıklarıdır. Sıcak havalarda insanlar terlemeye başlarlar. Fakat bu normal bir insanın terlemesinden 30 kat daha fazla olabilir. Biz bu duruma tıpta hiperhidroz yani aşırı terleme diyoruz. El, [...]
Burun kanamasının nedenleri nelerdir? Burun kanamaları, burnun kendi yapısından kaynaklanan bir sorun veya vücutta var olan bazı hastalıklara bağlı olarak gelişir. Burunda meydana gelen kabuklanmalar yüzünden kişinin refleks olarak sürekli parmağıyla burun içindeki kabukları soyma ihtiyacı sonucu burnun orta bölgesinin ön kısmında kolayca kanayan bölgenin tahriş olarak kanamasıdır. Bu tür burun kanamaları çoğunlukla çocuklarda görülür. [...]
Eklemde iltihap biçiminde ortaya çıkan romatizmal bir rahatsızlıktır. En sıkça rastlanan ve de kronik iltihaplı bir romatizma rahatsızlığıdır. Eklemde bozulmanın olmasına sebep olur. Kronik poliartrisit diye de bilinmektedir. Romatoid artritte eklemde kıkırdakta tutulmaktadır; kalpte, akciğerlerde, deride, kaslarda tutulmuş olursa SLE ve ya sklerodermanın işaretidir. Ama ender olarak da gözleri ve cildi de etkilemektedir. Rahatsızlığın nedeni [...]
Karaciğerimiz bedenin kimya fabrikası şeklinde çalışmakta olan organıdır. Kan şekerini düzenlemede, yağı, şekeri ve de proteini birbirine dönüştürmek gibi bir sürü vazifesi bulunmaktadır. Düzenli bir biçimde dizilmiştir hücreleri. İlk olarak alkol kullanılmasından dolayı hepatit tipi rahatsızlıkların neticesinde karaciğer yapısında düzensizleşme ile hücrelerde tahribat oluşur. Hücrelerde yok olma neticesinde karaciğerde küçülme ve de vazifesini yapamaz biçime [...]
Salmonella tipi bakterilerin sebep olduğu, sıkça pis içme suyundan ve de gıdalardan bulaşmakta olan sıkça görülen ve de mikrobik rahatsızlıklardandır. Tifonun sebebi olan virüslerin deposu insan vücududur. Bulaşmasının yolu genel olarak ağız olur. İnsan vücuduna girmesiyle 15 gün içerisinde rahatsızlık meydana çıkmaktadır. Öbür ismi enretik ateştir tifonun; başta ve karında ağrı, ateşin yükselmesi, göğüsler ile [...]
Varikosel nedir? Bayların %15’ inde ve de kısırlık problemi için başvuranların %40’ ında görülen varikosel( testiste bulunan damarlardaki genişleme, varisleşme) sıkça görülen ve de mikro cerrahiyle iyi neticeler alınan kısırlık sebeplerindendir. Varikosel testiste ısının artması ile toplardamarlardaki kanın organa geri akmasının sonrasında dolaşım etkilenir ve de spermlerin üretimi bozulur, sayısı, hareketliliği, yapısı ve de kromozomal [...]
Yüksek tansiyon, atardamarlarda kan basıncının yükselmesini belirten tıp terimi. Tansiyon yükselmesinden ötürü kalbin ve damarların yükünün artması kalp krizi, inme gibi ihtilatlarla sonuçlanabilir. Tuzsuz ve yağsız beslenme rejiminin yanı sıra, ilaç tedavisi, tansiyonun düşürülmesini sağlar. İnsan damarlarının aşırı derecede kan ile dolmasına, organlarda kanın çoğalarak hassas noktaları rahatsız etmeye başlamasına ve normal durumdan uzaklaşmasına “kan [...]
Kan grupları, kan aktarımında kullanılmak için kanların sınıflanmasını sağlayan sistemleri belirten genel ad. Kan gruplarının bilinmesi hastaya kan aktarımı yapmak gereken durumlarda son derece önemlidir; çünkü, verilen kan bedenin kanıyla uyuşmazsa yeni kanın hücreleri biraraya kümelenir ve beden tarafından yok edilir. Bu İşleme alıcının kanında bulunan ve yeni kan hücrelerinin yüzey antijenleriyle etkileşmeye giren antikorlar [...]
Lenf bezleri, bez dokusu içermediklerinden lenf düğümü diye adlandırılmaları daha doğru olan, lenf damarları boyunca bedenin her yanına dağılmış, büyüklük ve biçim bakımından fasulyeyi andıran küçük yapıları belirten terim. Dokulardan gelen sıvıların (lenf sıvısı) dolduğu lenf damarlarının uçlarındaki kapakçıklar, lenf sıvısının belirli bir yönde akmasını ve sonunda kana karışmasını sağlarlar. Kan damarları yönünden zengin olan [...]
Hıçkırık, insanda diyafram kaslarının istemsiz ola rak apansız ve şiddetle kasılması. Sindirim bozukluğu, aşırı alkol alma, çeşitli metabolizma hastalıkları, bazı ilaçlar, vb. pek çok nedenden kaynaklanabilen hıçkırık, birkaç dakikadan uzun sürerse son derece rahatsız edicidir. Geçici bir hıçkırık durumunda büyük bir şeker parçası, ekmek kabuğu yemek, gözyuvarları üstüne hafifçe bastırmak,burunabir parça tütün çekmek, vb: herkesçe [...]
İştahsızlık, çok çeşitli nedenlere bağlı olarak beslenme isteğinin azalması. Enfeksiyon hastalıkları, sindirim sistemi bozuklukları, alkoliktik, kanser, verem, vitamin eksikliği, kansızlık, vb. pek çok hastalığın iştahsızlığa yol açabilmesinin nedeni, iştahı düzenleyen mekanizmanın sindirim sistemi, beyin, hormonlar, beyin kabuğunun ortak etkisine bağlı olmasıdır. Genellikle genç kızlarda görülen anoreksi ya da sinirsel iştahsızlık (anorexia nervosa), ciddi bir ruhsal [...]
ASİT FOSFATAZ: Fosforik asit esterlerini asit ortamda hidroliz eden enzimlerdir. Serumdaki asit fosfataz enzimi başlıca eritrositler, trombositler ve prostat bezi tarafından oluşmaktadır. Alkali fosfataz gibi asit fosfataz enzimi için de değişik üniteler tanımlanmıştır. Normal değer olarak 1-1.5 King-Armstrong ünitesi, 0.5-2 Bodansky ünitesi, 0.5-2 Gutraan ünitesi, 0.1-1 Şinovara ünitesi, 0.1-0.63 BesseyLowfy ünitesi verilmektedir.Serumdaki asit fosfataz aktivitesinin [...]
ABD, Meksika, Japon¬ya, Sicilya ile yurdumuzda (Keçiborlu, Sarayköy yöresinde) bulunur ve çıkarılır. Dünya kükürt üretiminin % 90 kadarını sağlayan ABD’de kükürt Frasch Yöntemi (bkz.) ile çıkarılır. Dogalgaz ve petrolün arı¬tılması sırasında da yan ürün olarak ortaya çıkar. Doğada kükürdün çoğu bileşik kükürt durumundadır. Bunlar sülfatlar ve sülfürler grufljflrma giren minerallerdir, Kükürdün üç allotropu (bkz. Allotropİ) [...]
Deri iltihabı ,tahriş edici bir maddeyle doğrudan temas ya da yalnızca alerji tepkimesi gibi çeşitli nedenlerle ortaya çıkan çeşitli deri hastalıklarını belirten ortak ad (dermatit). Deri iltihabına yol açan madde herkeste aynı etkiye yol açan türden olabileceği gibi, yalnız o kişiye özgü de olabilir. Bazı alerji kökenli deri iltihaplarına egzama adı verilir.
Apandisit, apendiks vermiformisin iltihaplanmasıdır. Apandisiti hazırlayan çeşitli etkenler vardır. En sık rastlanan etken, apendiks vermiformis mukozasının salgısının, apendiksin boşluğuna birikip organa baskı yapılması sonucu organın kan dolaşımının azalmasıdır. Kan dolaşımı azalan mukozada küçük bir ülser gelişir. Bu ülser kolayca mikrop kapar. Zamanla bu bölgedeki ülserasyon derinleşebilir. Bu ise apendiksin delinmesine yol açabilir. Gerek ülserleşme gerekse [...]
İltihap, vücut dokularında zedeleme ve enfeksiyona karşı gösterilen karmaşık tepkilerdir. Hastalıklı bölgede kızarıklık, sıcaklık, şişlik ve agrı kendini gösterir. İlk değişiklik, şişerek Eriteme yol açan ve hücreler ile plazmaya karşı daha geçirgen hale gelen kılcal damarlarda olur.
Mitoz, bir hücrenin kalıtım yönünden birbirinin aynı iki hücreye bölünmesi. Bitkilerde ve hayvanlarda büyüme, mitozla gerçekleşir. Mitoz sırasında Önce çekirdek ile kromozomlar, daha sonra da sitoplazma bölünerek iki hücre oluşturur. İşlem dört aşamada gerçekleşir: Profaz; metafaz; anafaz; telofaz. Bölünmeden önce hücre genişler ve kromozomlar çekirdeğin içinde ipliksi bir görünüm kazanır, daha sonra kısalarak profaz boyunca [...]
Nükleotitler Nükleotitler, nükleik asitleri oluşturan birimleri topluca belirten terim. Her nükleotit, 5 karbon içeren bir şekerin, bir fosfat grubu ile azot içeren, organik bir baza bağlanmasından oluşmuştur. Şekerin türü RNA’da riboz, DNA’daysa dezoksiribozdur. Azot içeren bazlarsa, DNA’da adenin, şitozin, guanin ve timin, RNA’da adenin, sitozin guanin ve urasildir. RNA molekülünün DNA’dan kopya edilmesi sırasında, timinin [...]
RNA, uzun nükleotit zincirlerinden oluşan nükleik asit molekülü (ribonükleik asit). Üç çeşit RNA molekülü ayırt edilir: Haberci RNA; taşıyıcı RNA, ribozom RNA’ sı. Haberci RNA molekülü 3 000 kadar nükleotit içerebilir; her molekül, DNA’dan kopyalanan ve belirli bir proteini şifreleyen bilgiyi iletir. Haberci RNA molekülü, çekirdeğin içindeki bireşimi gerçekleştikten sonra, sitoplazmaya geçerek, protein bireşimini gerçekleştiren [...]