Göden barsağının alt ucundaki ve makattaki damarların genişlemesiyle oluşan küçük düzensiz çıkıntılara verilen ad (hemoroit de denir). Dışkılama için aşırı ıkınan sürekli kabızlık çeken kişilerde, gebelerde, siroz ya da kalp yetmezliği hastaları gibi kapıtoplardamarı basıncı yüksek kişilerde, meslek gereği uzun süre oturması gereken kimselerde, vb. görülen basurlar iki çeşittir: İç basur; dış basur. Dış basurlar makat büzücü kasının altında yerleşmişlerdir; gözle görülebilirler. İç basurlar, makat büzücü kasının üstünde yerleşmişlerdir; genellikle dıştan görünmezler; kanamaya ve kaşıntı veren akıntılara yol açabilir, dışkılama sırasında makattan dışarı sarkabilirler. Dış basurların içinde kanın pıhtılaşması bazen son derece ağrılı şişliklere neden olur. Sürekli dışarı taşan ya da aşırı ağrı yapan basurların, cerrahi girişimle çıkarılması gerekir.

Vena porta sistemini oluşturan toplardamarlarda kapakçıklar bulunmamaktadır. Karın içi ve vena porta sisteminde basınç artışına yol açan her hangi bir etken, bu basıncın hemoroid pleksuslâ-ra da yansımasına yol açar. Bu basınç artışı ise hemoroidlerin, yani basurların gelişmesine yol açmaktadır.

Hemoroide yol açan etkenleri şöyle özetliyebiliriz: a) Siroz b) Vena portanın pıhtı ile tıkanması cj Gebelik ya da karın içi tümörlerine bağlı olarak karın içi basıncının artması d) Kabızlık, ishal gibi nedenlerle ıkınma yoluyla karın içi basıncının artması e) Sürekli olarak oturarak çalışma sonucu kabızlık gelişmesi ve bunun da yukarıdaki yolla hemoroid oluşumuna yol açması f) Kaktım. Hemoroidlerin, anus kanalının duvarında yerleşmelerine göre incelenmesi halinde başhca üç büyük ve üç de küçük hemoroidin anusun belli bölgelerinde geliştiği görülür. Anus kanalının 1,5,9 hizasında küçük hemoroidler; 3,7,11, hizalarında ise büyük hemoroidler yerleşmektedir. Hemoroidler görülme biçimleri bakımından 4 dereceye ayrılmıştır. Bu sınıflamaya “Miligan-Morgan” sınıflaması denilmektedir.

1. Derece: Hemoroid yalnız dışkılama sırasında anus kanalının içine doğru, dışarı çıkar. Dışkının Üzerinde kan vardır. Dışkılama sonrasında hemoroid anus duvarına geri çekilir.

2. Derece: Dışkılama sırasında anus kanalına çıkmış olan hemoroid, anus deliğinden de dışarı çıkar. Dışkılama sona erdiğinde kanalın içine kendiliğinden geri çekilir. Dışkılama sırasında kanar.

3. Derece: Dışkılama sırasında amıs deliğinden dışarı çıkmış olan hemoroid, ancak parmakla itildiğinde anus kanalının içine girer. Dışkılama sırasında kanar.

4. Derece: Anus deliğinden dışarı çıkmış olan hemoroid. hiçbir şekilde geriye, anus kanalının içine itilemez. Dışkılama sırasında kanar. Hastalığın belirtilerini şöyle özetleyebiliriz. Kanama en sık rastlanan belirtidir. Birinci derecedeki kanama, dışkının kanlı çıkması biçimindedir. İkinci ve üçüncü derecede kan, damla damla dışkının üzerine akar. Dördüncü derecede ise hemoroidin ülserleşmesi sonucu kilotta kan lekeleri görülür. Hastalığın bir diğer belirtisi ise ağrıdır. Ağrı, hemoroid içinde pıhtılaşma geliştiğinde ortaya çıkar. Anustan mukus akıntısı gelebilir. Bu belirti daha çok üçüncü ve dördüncü derecelerde ortaya çıkar ve kilotu kirletir. Hastalarda anemi gelişebilir. Hemoroidler mikrop kapıp apseleşebilirler, fistül oluşmasına yol açabilirler, içlerinde kan pıhtıla-şabilir.

Hastalığın derecelerine göre, çeşitli tedaviler uygulanabilir. Belirti vermeyen vakalarda, kabızlığın önlenmesi etkili bir tedavi sağlayabilir. Bir diğer tedavi yöntemi “Sklerozan tedavi” dir. Bu tedavide fenollü, ürelikininli birtakım ilaçlar hemoroidlerin çevresine zerk edilmektedir. Bunun sonucunda bölgede iltibabi bir reaksiyon doğar. Bu iltihabı reaksiyon ise nedbe dokusu ile iyileşip, hemoroidler ortadan kalkar. Sklerozan tedavi, birinci ve ikinci derecelerin de bazılarına uygulanır.

Kriyotedavi denilen bir diğer tedavide, hemoroid dondurularak tedavi edilmektedir. Başka bir tedavi de cerrahidir. Bu yöntemde, hemoroid pleksusun atardamarı bağlanır sonra da hemoroid çıkartılır. Bu ameliyata “Hemoroidektomi” denilmektedir.

Başka bir kaynaktan bilgi

BASUR (HEMOROİD)

Basur veya mayasıl; hemoroid hastalığının halk arasında bilinen adıdır. Kişinin anüsünün içersinde toplardamarlar vardır ve bu toplardamarlar farklı nedenler yüzünden bu damarların içinde basınç artmaya başlar. Aslında damarlar yapı bakımından genişlemeye müsaittir. Bu sebeple, damarlar artan basıncı dengelemek için genişlemeye başlar ve makattan dışarıya çıkmaya başlar. Makattan dışarıya doğru sarkan bu damar yumakları kırmızı ve mor renkli olur. Çok sık kanamalar meydana gelmeye başlar. Kanamaların olmasının sebebi, bu damarların tahrip olarak delinmesidir. Basur yani hemoroid genelde 50 yaşından sonra görülürken, son yıllarda genç yaştaki kişilerde de görülmeye başlamıştır. Çeşitli basur tedavi yöntemleri ile basur yok edilebilirken, cerrahi yöntemlerle de basur tedavisinde başarılı sonuçlar alınabilir.

BASUR NİÇİN ORTAYA ÇIKAR?

Hemoroid, aslında yapı bakımından vücutta normalde bulunan bir durumdur. Bunlar, vücuttaki anal kanaldaki damarsal yapılardır. Bu durumun hastalığına da hemoroid yani basur adı verilir. Basurun asıl sebebi, toplardamarların bozukluğudur. Basurun başlıca nedenleri arasında, kronik kabızlık ve akabinde gelişen ıkınmak ve gebelik sonucu oluşan damarların genişlemesidir. Gebelikte hormonların değişmesiyle damarlarda genişleme görülür. Ikınma anında damarlarda basınç artar. Bu da damarlarda genişlemeye sebep olur. Bunun yanında doğuştan gelen nedenler de basura yani hemoroite yol açabilir. Mesala damar duvarının doğuştan zayıf olması, hemoroitin kalıtsal yönünü ortaya koymaktadır.

Bu sebeplerden başka;

                                 Hareketsiz, sürekli oturarak bir yaşam tarzı sürmek
                                  Boyuna göre fazla kilolu olmak
                                  Çok fazla alkol kullanmak
                                  Makat bölgesini zorlayacak sporlar yapmak
                                 Lifli gıdalar tüketmemek ve sürekli ishal hali
                                 Bağırsaklarda oluşan tümörler

BASURUN TİPLERİ VE HASTANIN ŞİKAYETLERİ NELERDİR?

İki çeşit basur yani hemoroit vardır.

•                                 İç basur: Makatın kapanmasına yarayan bir kas vardır. Bu kasın üzerinde bulunan toplardamarların genişlemesi ile iç basur meydana gelir. İç basur, dışarıya sarkma gösterir ve elle basınç uygulandığında basurun içi boşalır. Bu tür yapılar damar yumakları tipindedir. Akabinde kanama ve iltihaplanma oluşur.

•                                 Dış basur: Makatın kapanmasını yarayan kasın altında bulunan toplardamarların genişlemesi ile dış basur meydana gelir. Dış basur çoğunlukla iç basurla birlikte görülür.
Kişi hemoroit olduğunda görülen en tipik durum kanamadır. Genelde doktora gidildiğinde ilk şikayet bu kanamalardır. Hastalar doktora dışkılama esnasında kan geldiğinden şikayet eder. Bu durum kansızlığa yol açabilir. Makat bölgesinden dışarı sarkan bu yumaklar, iltihap meydana gelmesi sebebiyle, makatı kapatan kasın aşırı derecede kasılmasıyla sarılırlar. Basur boğulması denen durum işte budur. Bu boğulan yumaklarda şişlikler ve ağrılar sonucunda kopmalar meydana gelir. Kopan yerlerde ise ülser yaraları meydana gelir. Kişi sürekli makat bölgesinde kaşıntıdan ve yanmalardan şikayet eder. Sürekli dışkılama isteği duyarlar ve dışkılama sırasında ağrı ve acıdan şikayet ederler. Doktor muayene ederken makat bölgesinde bazı çatlakların olduğunu söyler.

BASUR TANISI NASIL KONUR?

Basur yani hemoroit tanısı doktora gittiğinizde, şikayetlerinizin ardında gerekli muayene ile basur teşhisi konulabilir.
Basur yani hemoroit 4 farklı derecede gelişir.
1.derece hemoroit yani basurda, kanamalar ve ağrı görülür. Bu şikayetler 4. derecedeki basura kadar giderek şiddetlenir. Bunun yanında herhangi bir tümör riskine karşı, makattan retroskopi yöntemi ile girilerek incelenmelidir.

BASUR TEDAVİSİ

Basur hemoroit tedavisinde ilk amaç bağırsakların normal, sağlıklı işlevini sağlayabilmektir. Yani düzenli dışkılamak ve kabızlığı ortadan kaldırmaktır. Hastaya gün içinde 1,5 lt veya 2 lt su içmesi önerilir. Alkol, kahve, asitli içeceklerden uzak durması söylenir. Lif içeren besinlere ağırlık vermesi, az az sık sık yemek yemesi önerilir. Makat bölgesine sıcak su ile yapılan pansumanlar ve kabızlık için üretilmiş kremler önerilir.
Bu tavsiyeler basurun tedavisini sağlamıyorsa, cerrahi tedavi yöntemi tercih edilebilir. Genel anestezi ile hemoroit ameliyatı yapılarak, hasta 1 gün hastane de yatacak şekilde hemoroit yani basur tedavi yoluna gidilebilir.