BOĞMACA.Bir bakteri hastalığıdır. Çocuk­larda üst solunum yolu belirtileri ve bu arada öter gibi ses çıkaran öksürük nöbet­leri görülür. Bunlar, bakteriler etkisi ile gırtlakta oluşan iltihaptan kaynaklanır. Çok küçük çocuklar dışında hastalık oldukça hafif yürür. Korunmada aşı, büyük ölçü­de kullanılmaktadır.

Diğer bir kaynaktan bilgiye göre boğmaca hastalığı:

BOĞMACA

Boğmaca hastalığı, öksürme ile kendini belli eden, mikropların sebep olduğu bir tür bulaşıcı solunum yolu hastalığıdır. Boğmaca hastalığı her yaşta kişide görülebilme ihtimali olan, çocukluk çağında daha şiddetli seyreden bir hastalıktır. Yıl içinde daha çok sonbahar mevsiminde görülen boğmaca hastalığı, yılın diğer mevsimlerinde de görülebilir. Boğmaca hastalığına sebep olan mikroba baktığımızda, Bordetela cinsi bir mikropla karşılaşılır. Bu mikrop insan vücuduna yerleşerek hastalığının oluşmasına sebep olur.

Boğmaca hastalığı oldukça bulaşıcı bir hastalık olup, damlacık infeksiyonu aracılığı ile insandan insana kolayca bulaşan bir hastalıktır. Boğmaca hastalığı meydana geldikten sonra ortalama bir ay ile 40 gün kadar devam eder. Boğmaca hastalığına bir kez yakalanan kişinin vücudu hastalığa karşı bağışıklık kazanır ve böylece boğmaca olan kişi bir daha hayatı boyunca boğmaca olmaz. Boğmaca aşısı ile yapılan bağışıklık 5 ila 7 yıl kadar sürmektedir. Bu süre bittiğinde boğmacadan korunmak için yeniden aşı olmak gerekir. Boğmaca hastalığı genelde bebeklik çağında görülse de zaman zaman yetişkin çağda da görülebilir.

BOĞMACANIN BELİRTİLERİ

Bulaşıcı bir hastalık olan boğmaca hastalığı, kişinin vücuduna yerleştikten sonraki 20. gününde bulaşıcı bir hale gelir. Boğmaca hastalığının ilk belirtisi şiddetli öksürüktür. Öksürük meydana geldikten bir süre sonra hastalık bulaşmaya başlar. Boğmaca hastalığı belirtileri ilk 10 ila 15 gününde kataral dönem diye adlandırılan evrede görülen belirtilerdir. İlk göz çarpan soğuk algınlığı belirtilerine benzer belirtiler görülmesidir. Sık sık hapşırma, öksürük, hafif ateş, burun akması gibi belirtiler görülür.

Bu sürecin ardından paroksismal dönem diye tabir edilen ve bir buçuk ayı gibi bir süreyi kapsayan süreç başlar. Bu süreçte öksürükler çok şiddetli ve daha sık aralıklarla olmaktadır. Gün içinde bazen 20 den fazla öksürme nöbeti görülür. Boğmaca olan kişi öksürüğün ardından derin bir nefes alma ihtiyacı duyar. Zira şiddetli öksürük anında oksijensiz kalır. Çocuklarda görülen boğmaca hastalığında mide bulantısı, kusma, morarma görülebilir.

Boğmaca hastalığının son evresi ise konvalesan diye tabir edilen iyileşme dönemidir. Bu iyileşme evresinin süresi kişiden kişiye değişmektedir. Boğmaca hastalığının öksürükleri 1 ay içinde geçer. Bu esnada yeniden bir solunum yolu hastalığına yakalanmak öksürük nöbetlerinin tekrar oluşmasına sebep olur. Yetişkin yaştaki kişilerde hastalık daha hafif ilerlediğinden süresi de daha kısa olmaktadır. Böyle durumlarda en tipik belirti inatçı öksürük nöbetleridir.

BOĞMACA TANISI

Mevcut şikâyetler ile doktora gidildiğinde yapılan fiziki muayene ardından, laboratuvar testleri yapılarak kandaki beyaz küre sayısının arttığının görülmesi, eritrosit sedimentasyon hızında değişiklik olmaması, boğmaca hastalığının teşhis edilmesinde yeterli olabilir. Bunların yanında florosan antikor testiyle antijen araması yapılabileceği gibi, kesin teşhis konması için kültür gerekmektedir. Böylece bakteriler üretilerek kesin teşhis konur.

BOĞMACA TEDAVİSİ

Boğmaca hastalığının tedavisinde eritromisin ilk kullanılan tedavi yöntemidir. Bu tedavi yönteminin en az iki hafta devam edilmesi gerekir. Yetişkin yaştaki kişilerde florokinolonlar tedavisi de uygulanabilir. Boğmaca hastalığına yakalanan bebeklerin hastanede gözlem altında olması gerekir. Bazı boğmaca tedavilerinde beta2 agonistleri ve steroidler kullanılabilmektedir. Kataral dönemde boğmaca belirtileri önlenebilir.

BOĞMACA AŞISI

Boğmaca hastalığını bir kez geçirenler, artık boğmaca hastalığına karşı bağışıklık kazanırlar ve bir daha boğmaca hastalığına yakalanmazlar. Boğmaca hastalığına henüz hiç yakalanmamış kişilere boğmaca aşısı yapılarak, boğmaca hastalığından korunulabilir. Boğmaca aşısı kişiye kas içine enjekte edilerek, ölü mikroplar vücuda verilir. Bu ölü mikroplara karşı vücut koruyucu görev gören antikorlar üretmeye başlar. Akabinde boğmaca mikrobu vücuda girerse, vücut artık bu mikrobu tanıdığı için hemen savaş açarak vücudu boğmaca hastalığından korur.

Bebeklere yapılan boğmaca aşısı 4 doz halinde yapılır. İlk doz 2 aylıkken yapılır ve ikişer ay arayla diğer dozlar da yapılır. Bazı gerekli durumlar çocuk 5 yaşına geldiğinde de ek bir doz daha uygulanabilir. 7 yaşına gelindikten sonra boğmaca aşısı uygulanmaz.

Boğmaca aşısının kızarıklık, ağrı, ateş yükselmesi, bulantı, mide bulantısı gibi geçici yan etkileri olabilir.