Böbrek , Omurgalılarda karnın arkasında yer alan çift organlardır. İnsanda omurganın sırt bölümünün iki yanında, bel çukurlarında yerleşmiş olan böbrekler, diklemesine fasulye biçimindedirler. Görevleri artıkların bedenden atılması, ayrıca bedendeki tuz derişiminin düzenlenmesidir. Kan böbreklerden geçerken, içindeki artık maddeler sürekli olarak süzülür, yararlı tuz ve maddeler geri emilir. Bu işlemi yerine getiren ve böbrek borucukları adı verilen Özel borucuklar yararlı maddeler ile suyun kandaki oranlarını dikkale izleyerek, gerektiğinde bunları kana yeniden verirler. Geri kalan artıklar ve su, sidik kesesinde birikip, sidikle dışarı atılır. / Proteinlerin bedende yakımı sırasında çok miktarda azot açığa çıkar. Zehirli ama çözünür amonyak gazı halindeki bu bileşikler, hücrelerden kanla taşınır. Su yitiminin önem taşımadığı tathsu hayvanları, amonyağı sidikle çok miktarda su çıkarmak yoluyla bedenlerinden atarlar. Karada yaşayan canlılar bunu yapamadıklarından, zehirli amonyak bileşiklerini, daha az zehirli olan üreye dönüştürürler. Üre daha sonra, seyreltilmeden bedenden atılır. Kuşlar ve sürün-genlerse, amonyağı, çözünmeyen bir bileşik olan ürik aside dönüştürürler. Ürik asit daha küçük hacim içinde daha çok azot biriktirilmesini sağlar ve sidiğin eşdeğerlisi olan beyazımsı bir macun halinde dışarı atılır.

BAŞKA BİR KAYNAK

BÖBREKLER.Vücuttaki su ve tuz dengesiy­le meydana gelen boşaltım ürünlerinin, id­rarla atılmasından sorumlu olan iki organ. Karmdaki periton boşluğunun arkasında yet alır. Böbreklerden çıkarak mesaneye (sidik torbası) giden iki ince boru şeklinde oluşum olan üreterler (sidik boruları) aracılığıyla idrarı dışarıya atarlar. Böbreğin temel fonksiyonel birimi nefrondur. Nefron, bir yumak­tan (glomeıül) ve bir boru sisteminden ya­pılıdır. Bunlar toplayıcı kanallara açılır, top­layıcı kanallar da böbrek havuzcuğuna ve üretere boşalır. Glomerüllerde süzülen kan, düşük molekül ağırlıklı maddelerini, mine­ralleri ve suyu, tubuluslara (kıvrık boru-cuklar) bırakır ve tubulusda suyun, şeke­rin ve minerallerin büyük bölümü geri emi­lir. Üre gibi atılacak maddelerle az mik­tarda tuz ve su ise, geri emilmez. Boru­lar ve toplayıcı kanallar, su ve tuz geri emiliminden sorumludur. Bu emilme kısmen, iki hormon (vasopressin ve aldoste-ron) tarafından denetlenir. Bunlar bazı maddeleri aktif olarak idrara geçirirler. Birçok ilaç, böbrek yoluyla vücuttan uzak­laştırılır. Eritrosit oluşumu ve al-dosteron miktarının düzenlenmesiyle ilgili hormonlar, böbrekte yapılır. Böbrekler bu­nun dışında, protein metabolizmasında da rol oynar. Böbreği etkileyen hastalıklar, Akut Nefrit Bright Hastalığı nefrotik sendrom ( ödem), (idrara fazla miktarda protein çıkarılması ve plazmada­ki albümin miktarının düşmesi) veya akut (ağır) ya da kronik (süreğen) böbrek yet­mezliğine yol açabilmektedir. Akut böbrek yetmezliğinde nefronların çalışması birden­bire durur. Bu durum çoğu zaman uzun sü­ren Şok Septisemi gibi tablo­lardan sonra görülür. Ancak düzelmesi de mümkündür. Kronik böbrek yetmezliğinde işgören nefron sayısı giderek ve tekrardan toparlanamayacak şekilde azalır, böylece vücuttaki tüm atılacak ürünlerin dışarı çı­karılması açısından böbrek yetersiz kalır. Bu durumda Üremi meydana gelir. Böbrek hastalıkları, sıklıkla tansiyon yük­sekliğine yol açmaktadır [bkz. Kan Dola­şımı). İlerlemiş böbrek yetmezliği vakala­rında Perhiz Yemekleri diyaliz ve böbrek nakli ( Organ Nakli) gibi uygu­lamalar gerekebilir.

Böbrek makinesi

Böbrek makinesi,hastalanan insan böbre­ğinin işlevini üstlenmesi için geliştirilmiş aygıta verilen ad. Böbrekler yoluyla çıkarılamayan zehirli maddelerin atılmasını, yani kanın temizlenmesini ve iç ortamın su-elektrolit dengesinin korunmasını sağlayan, özellikle böbrek yetmezliklerinde ve böbrek aktarımı bekleyen hastalarda kullanılan yapay böbrek makinesi (diallz makinesi ya da kısaca yapay böbrek de denir), bir sıvıda eritilmiş maddelerin delikli bir zardan geçirilerek ayrıl­masına dayanır: Hastanın kanı, yarı geçirgen bir zar aracılığıyla bileşimi normal kanınkine yakın bir çözel­tiyle (temizleme çözeltisi) temas durumuna getirilir ve iki yöndeki değiş-toku şiar, kan bileşimini normalleş­tirme eğilimi gösterir. Günümüzde iki tür yapay böbrek makinesi yaygın biçimde kullanılmaktadır: Bobinli yapay böbrek makinesi; plakalı yapay böbrek makinesi Bobinli yapay böbrek makinesinde, selofan, sarmal bir borucuk sistemi aracılığıyla bir yandan temizleme çözeltisiyle, öte yandan da hastanın kanıyla ilişkili bir bobin oluşturur; kanla doldurulan bobin temizleme banyo­suna yerleştirilir; bir pompayla çekilen hastanın kanı bobinde dolaştırılarak temizlenip yeniden hastaya veri­lir. Plakalı yapay böbrek makinesinde zar, plakalar ara­cılığıyla birbirleri üstüne oturtulmuş selofan dikdörtgenlerden oluşmuştur; hastanın kanı, temizleme çözeltisinden ayrılmasını sağlayan iki selofan yaprağı arasında dolaşır; atardamar basıncı kanın aygıtta dolaşmasını sağlamaya yeterli olduğundan, pompa yoktur.

Diğer bir kaynaktan bilgi:

BÖBREK YETMEZLİĞİ

Böbrek Yetmezliği Nedir?

Böbrek yetmezliği isim olarak bile korkutan bir rahatsızlıktır. Doğru bilgi kaynağı edinirseniz temkinli bir şekilde tedavi yolunda ilerleyebilirsiniz. Renal ekip adı verilen bir ekip vardır. Bu ekipte doktorunuz, aileniz, diyaliz ünitesindeki yardımcı hemşireler, psikolog ve diyetisyen vardır. Tedavi süresince bu kişilerin yanınızda bulunması gerekir ve çok yararlı bir ekiptir. Böbrek yetmezliğinden bahsedebilmek için öncelikle böbreklerin işlevlerinden bahsetmek gerekmektedir. Böbrekler bel bölgesinin biraz yukarısında bulunmaktadır. İki tanedir ve fasulye görünümündedirler. Ağırlığı fazla değildir. Tek bir tanesi bile rahat bir yaşam sürmeye yardımcı olur. Metabolik faaliyetlerde bazı ürünlerin atılmasını sağlar. Kan basıncını düzenler. Özellikle de üre ve ürik asit gibi maddeleri süzer ve idrarla dışarıya verir. Kan asit değerlerini dengeler. Vücuttaki protein ve mineral dengesini düzenler. Kan ve kemik yapımını düzenler.

Böbrek Yetmezliğinin Nedenleri:

Böbrek yetmezliği akut ve kronik olmak üzere ikiye ayrılır. Akut böbrek yetmezliği normal bir şekilde çalışan böbreğin ani bir nedenden farklı tepki göstermesi yani işini yapamaz olmasına denir. Tansiyon değişiklikleri, geçirilen kazalar, zehirlenme, ilaç alerjisi, idrar yollarında sorun olması gibi nedenlerden kaynaklanır. Akut böbrek yetmezliğinde sorun ortadan kaldırıldığında böbrek eski haline döner ve aynı şekilde çalışmaya devam eder. Fakat hızlı müdahale edilmezse ölüm gibi bir sonuç doğurabilir. Kronik böbrek yetmezliğinde ise durum biraz daha farklıdır. Genel olarak iyi tedavi görmeyen akut böbrek yetmezliği yerini kronik böbrek yetmezliğine bırakır. Kronik böbrek yetmezliğinde genel anlamda böbrek eski haline geri dönmez. Kronik böbrek yetmezliğine yüksek tansiyon, şeker hastalığı, kanama, bazı ilaçlar neden olmaktadır.

Böbrek Yetmezliğinin Belirtileri:

Böbrekler işlevlerini yapamazlarsa eğer kanda zararlı madde birikimi olur. Kanda zararlı maddeler biriktikçe halsizlik, bulantı, kusma, iştahsızlık, ödem, uyku hali, dikkatsizlik, kansızlık, deri renk değişimi ve kaşıntı gibi rahatsızlıklar meydana getirir.

Böbrek Yetmezliğinin Tedavisi:

Her hastalık gibi böbrek yetmezliğinde de erken teşhis çok önemlidir. Erken dönemde uygun bir diyet ve ilaç tedavisi ile hasta sağlığına kavuşabilirken, ileri vakalarda ise böbrek nakli ve diyaliz uygulamaları yapılmak durumunda kalınabilir. Böbrek naklinde hastanın vücuduna bir verici sayesinde yeni bir böbrek takılır. Bu yeni böbreğin vücuda alışması için üç hafta kadar beklenmektedir. Bu süre içerisinde hastaya diyaliz uygulanmaktadır. Bununla birlikte kontroller aksatılmamalıdır. Diyet ile ilgili hiçbir sorun olmamalı ve en az üç ay boyunca kilo almak başta olmak üzere her hangi bir sağlık sorunu yaşamamalısınız. Bununla birlikte yeni bir böbrek için nakil gerekmektedir. Nakil işlemleri zordur ve çok masraflıdır. Aynı zamanda nakil işlemine her bireyin sıcak bakmadığını ve bu nedenle organ bağışının zor olduğunu da göz ardı etmemek gerekmektedir. Bazen nakledilen böbreği vücut kabul etmeyebilir. Sürekli ilaç kullanmak ve diyet haline olmak gibi dezavantajların var olduğunu da düşünmek gerekir. Bunun yanında vücuda uyum sağlayan bir böbrek ise hastanın yeniden dogmasına neden olmaktadır.
Diyaliz makinesi ise hastanın kanını temizleyen ve temiz kanı tekrar hastaya veren bir makinedir. Pis kanı filtre ederek yapay bir böbrek konumundadır. Diyaliz hastaya belli zamanlarda ve randevu şeklinde verilmektedir. Hasta bu işlem sırasında makineye bağlı kalır ve bitkin bir his duyar.