Kişinin üreme sisteminin içinde, farklı seviyelerde taşlar oluşmasına ürolitiyazis adı verilmektedir. İnsan vücudunda oluşan taşların en çok bulunduğu yere bakıldığında, böbrekler olduğu görülmektedir. Böbrek taşı rahatsızlığı çok sık görülen bir rahatsızlık olup, erkeklerde kadınlara göre daha çok rastlanmaktadır. Böbrek taşı oluşumunun altında genetik etkenlerin yattığı fikri de mevcuttur. Zira ailesinde böbrek taşı olan bir kişide zaman içinde böbrek taşı oluşumu görülebilmektedir. Kişinin vücudunda bulunan bazı maddeler, idrarın içinde yüksek oranda bulunması ardından böbreklere çöküp birikmeye başlar. Böbreklerin içine çöken bu maddeler zamanla büyümeye başlar ve taş halini alırlar. Aslında idrar yollarında ve böbreklerde oluşan bu taşları kişi idrarını yaparken atmaktadır. Ancak bazı taşlar haddinden fazla büyüdüğü için idrarla atılması imkansız hale gelir ve idrar yollarında tıkanmaya sebep olur. Bu durumda kişi idrar ihtiyacı duyduğu halde bir türlü idrarını yapamaz ve şiddetli ağrılar çeker.

BÖBREK TAŞI OLUŞMASININ NEDENLERİ NELERDİR?

Böbrek taşının sebepleri araştırıldığında, vücutta bulunan ürik asit, sistin, kalsiyum, oksalat türü maddeler göze çarpmaktadır. İdrar kontrolü yapıldığında bu tip maddelerin çok fazla oranda olduğu durumlarda, kişide böbrek taşı oluştuğu görülmüştür. Bunun dışında çok az su içen kişilerin, günde 1,5–2 litre su içen kişilere göre böbrek taşı rahatsızlığını daha çok yaşadıkları görülmüştür. Kişinin beslenme düzenindeki bozukluklar, asitli içeceklerin tüketilmesi, başka hastalıklarının tedavisi için kullandığı ilaçların yan etkileri de böbrek taşı sebepleri arasında sayılabilir. Böbrek taşı rahatsızlığı yaşayıp tedavi gören kişide, zamanla tekrar böbrek taşı sorunu baş gösterebilmektedir. Böbrek taşı tedavisinin ardından ilk 10 yıl içinde tekrar böbrek taşı rahatsızlığının görülme riski yüzde 60 olarak belirtilmiştir.

BÖBREK TAŞI BELİRTİLERİ NELERDİR?

Böbrek taşı oluşumu aşamasında hiçbir belirti vermeden oluşumunu tamamlar. Böbrek taşı oluşumunu tamamladığında kişi ağrılar hissetmeye başlar. Böbrek taşı ne tarafta ise böbrek ağrısı o tarafta yoğunlaşır. Böbrek taşları bazen tek taraflı olabilirken, bazen iki tarafta da olabilir. Böyle durumlarda ağrılar her iki tarafta da olabilir. Bazı durumlarda ise böbrek taşları hiçbir belirti vermeden büyürken, kişi başka bir hastalığının teşhisi sırasında böbrek taşının olduğunu tesadüfen öğrenebilir.

BÖBREK TAŞI NASIL TEŞHİS EDİLİR?

Böbrek taşı tespitinde farklı görüntüleme teknikleri ve laboratuar tetkikleri vardır. Röntgen filmi çekildiğinde, böbrek taşları tespit edilebilirken, tamamının tespit edilemediği görülmüştür. Ancak bilgisayarlı tomografi çekilmesi halinde böbrek taşlarının tamamı gözlenebilir. Bunun yanında damar içi piyelogram yöntemi de ve ultrasonda böbrek taşlarını teşhis edebilmek adına kullanılan diğer bir yöntemdir. Damar içi piyelogram yönteminin uygulanışı, damarın içine verilen bir tür ilacın böbreklerden ve idrardan ilerlemesi ile bu bölgelerdeki böbrek taşlarını görmeye yarar.

BÖBREK TAŞI TEDAVİSİ

Böbrek taşı şikâyetleriniz henüz yeni başlamışsa ameliyat olmadan kendiliğinden geçmesini bekleyebilirsiniz. Bu bekleme süresinde böbrek taşı tedavisi için günde en az 1,5 litre su içmeniz gerekir. Böbrek ağrısını geçirmek için ağrı kesici ilaçların kullanılması gerekebilir. Böbrek ağrısı çok şiddetli ise hastaneye yatmak ve gerekli görüldüğü takdirde taş kırma metodu veya üreteroskopi yöntemi ile bir endoskop vasıtasıyla idrar kanalından geçilip tıkanıklığa neden olan taş çıkartılır.