Akciğerler göğüs kafesinde, nefes alıp verince, oksijenin dokulara dolup karbondioksitin ise dışarı atılmasını sağlayan organdır. Yapısında olan hava kesecikleriyle işlevini geçekleştirmektedir. Kanserler meydana geldikleri yerlerin adıyla adlandırılmaktadır. Akciğerde bulunan hücreler kimi zaman birtakım nedenlerden ötürü kontrol edilmeyip, çoğalmaya başlarlar. Bu çoğalmanın ardından akciğer ve akciğer çevresindeki dokularda tümörler meydana gelir. Buna akciğer kanseri denilmektedir. Akciğer kanseri küçük ve büyük hücreli olarak iki türdür.

Akciğer Kanserinin Dünyada ve Türkiye’de Görülme Sıklığı
Dünyada ölüm sebepleri sıralamasında kalp hastalıklarının müteakiben ikinci sırada yer alır akciğer kanseri. Erkeklerde en fazla ölüm nedeni olan kanser türüdür. Bunun en önemli nedeni sigara kullanmak yada sigara dumanına maruz kalmaktır. 55 yaş üzeri insanlarda genel olarak görülmekte olup, aslında sigaraya başlama yaşı, kullanım sıklığı, kanser yapıcı maddeler maruz kalma gibi durumlara göre yaş oranı değişiklik göstermektedir.

Kadınlarda ise ölümlerin yüzde 30’unu oluşturur. Sigara kullanımına bağlı olarak bu oran artış göstermiştir. Türkiye’de sigara kullanımının artmasına paralel bir şekilde kanserin yaygınlaşması da kaçınılmaz olmuştur.
Türkiye’de de dünyada olduğu gibi erkeklerde daha fazla görülür. Ancak bu fark son yıllarda azalmaya başlamıştır. Ülkemizde her sene 25 bin kişiye akciğer kanseri teşhisi konulmaktadır.

Risk Faktörleri
Bilindiği üzere en büyük neden sigara kullanmaktır. Sigara kullanan birinin akciğerinde temizleme fonksiyonu bozulmaktadır. Kansere yapıcı maddelerle hücreler hasara uğrayıp kanser meydana gelir. Riskin fazlalığı sigaraya başlama yaşı ve sigara kullanım sıklığına bağlıdır. Yani ne kadar fazla sigara o kadar risk anlamına gelmektedir. Tabi sadece sigara kullananlar değil, aynı zamanda sigaraya maruz kalan pasif içici dediğimiz kişilerde risk grubunda yer alır.

Akciğer kanserinde de genetik faktörler rol oynar. Ailesinde akciğer kanseri olan insan, normal kişilere göre daha çok risk taşır. Çünkü sigara kullanımıyla beraber değişen ve akciğerde kansere neden olan gen diğer aile üyelerine aktırılmış olup, risk durumu 3 kata çıkmıştır.

Bir de işi gereğince birtakım kimyasal maddelere maruz kalan bireylerde risk fazladır. Bunlar haricinde tüberküloz hastalığı geçirmiş olanlar, beslenme bozukluğu olanlar ve hava kirliliğine maruz kalanlarda da akciğer kanserine yakalanma riski fazladır. Aşırı alkol tüketimi ve yağ oranı yüksek besinlerle beslenmekte riski arttıran unsurlardır.

Belirtileri
Hastalığın ilerlemiş evrelerinde birtakım belirtiler meydana gelir. Erken dönemde çok belirti vermeyebilir. Başlıca belirtiler şunlardır;

• Uzun süreli öksürük
• Göğüste ağrı
• Kanlı balgam ve balgam miktarının fazla olması
• Sırtta ve omuzda meydana gelen ve geçmeyen ağrılar
• Ses kısıklığı
• Yüz ve boyunda şişkinlik
• İştahsızlık, kilo kaybı, akciğerde iltihaplanma,
• Halsizlik, görme bozukluğu, hafızada eksiklik, kemikte ağrılar
• Hormonsal bozukluklar

Tanısı
Muayenenin ardın birtakım tetkikler yapılmaktadır. Kan testleri, akciğer tomografisi ve filmi istenir. Doktor bronşlara bakabilir. Bir de bronkoskop adı verilen bir cihaz kullanılır. Gerektiği durumlarda akciğerden parça alınıp incelemeler yapılır. Kesi alınırken hasta uyuşturulduğu için ağrı hissetmez. Balgam incelemesi yapılır. Kanser hücrelerinin var olup olmamasını anlamada önemli bir tetkiktir balgam incelemesi. Başka dokulara yayılmış mı şüphesiyle başka yerlerden parçalar alınabilir.

Tedavisi
Tümör cerrahi operasyonla alınır, kanserli hücrelerin yok edilmesi için kemoterapi verilir. Kanserin yayılmadığı durumlarda cerrahi tedavi verilebilir, ancak küçük hücreli akciğer kanserinde sık kullanılan bir yöntem değildir. Akciğerin bir parçası veya bütünü çıkarılabilir.
Işın tedavisi verilir. Böylece hücrelerin yayılmasını engellenir. Beyinde de bu uygulama yapılabilmektedir. Hedef vücutta meydana gelen kanser hücrelerini tamamen yok etmektir.
Küçük hücreli akciğer kanserinde kemoterapi yani ilaç tedavisi uygulanılmaktadır. İlaçlar hap yada iğnedir. Damardan verilmesi nedeniyle, sadece akciğerdeki kanser hücrelerini değil, başka kısımlardaki kanser hücrelerini de ortadan kaldırır.

Başka bir tedavi yöntemi de son zamanlarda uygulanan girişimsel bronkoskopidir. Nefes almada çok zorluk çekenlerde uygulanır.

Akciğer kanserinden korunma yolları

Yapılacak en etkili ve basit yol, sigarayı bırakmaktır. Kanserin yüzde 95 nedeni sigara olmaktadır. Eğer sigara içmiyorsanız, sigara içilen ortamdan uzak durun. Pasif içicilik aktif içicilik kadar etkilidir. Spor yapın ki yaşam kaliteniz artsın. Kansere yakalanma riski azalmış olur. Alkol tüketmeyin, yağlı besinlerden uzak durun. Sağlıklı beslenmeye çalışın. Sebze ve meyve tüketin. Dengeli bir şekilde beslenin. Böylelikle akciğer kanserine meydan okuyabilirsiniz.